برشهای نفتی و ناخالصی ها

on . Posted in مقالات

برشهای نفتی و ناخالصی ها

به طور کلی، تمام برشهای نفتی به نوع ویژه ای از تصفیه نیاز دارند که از برشی به برش دیگر بسیار متفاوت بوده و گاهی چندین تصفیه متوالی برای یک برش لازم است.

شدت عملیات تصفیه به میزان ترکیبات نامطلوب و خورنده در برشها بستگی دارد. برشهای نفت خام نفتنی، به طور بارزی به این عملیات تصفیه نیاز دارندو ناخالصی ها موجود در کلیه برشها را میتوان به دو دسته اصلی مکانیکی و شیمیایی تقسیم کرد.

ناخالصی های فیزیکی یا مکانیکی

ناخالصی های مکانیکی منابع بیشماری دارند مثلاَ در طی عملیات حفاری ممکن است نفت خام در مجاورت گرد و غبار، گل و رطوبت قرار گیرد و در طی عملیات فرایندها نیزممکن است ، ذرات کاتالیزور، رطوبت و یا قطرات حلال وارد نفت شوند. این موارد حتماَ باید در ابتدا جدا شوند. ناخالصی های فیزیکی، گاز ها، ذرات گرد و غبار، قطرات رطوبت و مواد نفتی می باشند که می توانند توسط شستشو با حلال، حذف شوند. حلال ارزان برای این کار، آب است. مواد نفتی می توانند توسط عبور دادن گاز از برشهای گازوئیل یا برش مناسب دیگر، حل شوند. برای حذف ناخالصی های شیمیایی گازها، از حلالها استفاده می شود و ممکن است نیازی به شستشو توسط پاشش آب، نباشد مگر اینکه مقدار مواد معلق در گاز، زیاد باشد. در یرشهای مایع، ناخالصی های فیزیکی به سادگی توسط قرار دادن آنها در برج های ته نشینی با اندازه های متداول و سپس صاف کردن آنها، جدا میشوند و رطوبت هم توسط مواد آب گیر مناسب، حذف میشوند.

ناخالصی های شیمیایی

این ناخالصی ها، با مقادیر متفاوت و در تمام برشها وجود دارند. بیشتر این ناخالصی ها در بازه جوش نزدیک به برش مربوطه قرار دارند، بنابر این جدا کردن آنها توسط تقطیر غیرممکن است. به عنوان مثال ناخالصی برسها LPG، مرکاپتان ها و C3 و C4 غیر اشباع هستند که همگی دارای یک دمای جوش هستند. در حقیقت مواد غیر اشباع در هنگام احتراق مشکلی به وجود نمی آورند و حتی به انتشار شعله هم کمک می کنند، بنابر این وجود آنها مانعی ندارد ولی وجود مقدار زیاد آنها به دلیل تشکیل صمغ، نامطلوب است.

ناخالصی های اصلی کلیه برشها، ترکیبات اکسیژن، نیتروژن و گوگرد می باشند که گوگرد در راس آنها قرار دارد. گوگرد به شکل گازی به صورت مرکاپتان، یا سولفید هیدروژن، سولفید هیدروژن، سولفید کربن و دی سولفید کربن و کلرید سولفونیل وجود دارد که به دلیل نزدیکی نقطه جوش آن با گازها وجود دارد. در نتیجه تعدادی روش تصفیه ، برای آن ابداع گشته است.

واکنش ترکیبات نیتروژن و اکسیژن متفاوت تر از سایر مواد شیمیایی معمول می باشد و برخی اوقات به روش های خاصی برای تصفیه نیاز دارد. حذف ترکیبات زیان آور گوگرد، شیرین سازی نام دارد. گوگرد اسیدی را میتوان توسط شستشو با هرنوع آمین با سود، حذف کرد. اصول این تصفیه بر مبنای زیر است:

1-اکسیداسیون مرکاپتان ها به دی سولفیدها

2-استخراج فیزیکی

3-تجزیه ترکیبات گوگرد دار، به صورت درجا

4-تبدیل کاتالیزوری در حضور اکسیژن.

از تمام روش های فوق استفاده میشود، ولی عموماَ روش قبلی به کار میرود. یر حسب اهمیت شیمیایی و تجاری بک محصول، اهمیت نوع تصفیه افزایش می یابد.